Categories: Բլոգ

Հայկական ավանդական քաղցրավենիքները

Հայկական խոհանոցը միշտ տարբերվել է իր համով և յուրահատկությամբ։ Ազգային խոհանոցում քաղցրավենիքն իր առանձնահատուկ տեղն ունի: Համեղ քաղցրավենիքների մեծ մասի բաղադրատոմսերը շատ հին են։ Հայկակական քաղցրավենիքները տարբերվում են ոչ միայն իրենց համով, այլ նաև օգտակարությամբ։ Ազգային խոհանոցի համեղ քաղցրվենիքներից կարող ենք առանձնացնել՝ մածունով գաթան, փախլավան, մեղրով պատրաստվող թխվածքները, մրջնաբույնը և այլն։

Գաթա

Հայկական քաղցրավենիքներից խոսելիս առաջինը չենք կարող չառանձնացնել հայկական ավանդական գաթան։ Գաթան եղել է հայկական խոհանոցում դեռ վաղուց և այն միշտ տոնական սեղանների անբաժան մասն է կազմում։ Կան մի շարք բաղադրատոմսեր հայկական ավանդական գաթայի, դա նրանից է, որ ամեն մարզ ունի իր հատուկ բաղադրատոմսը, բացի դա ամեն ընտանիք ևս ունի իր առանձին բաղադրաատոմսը։ Այն հիմնականում  պատրաստվում է կարագով, ալյուրով և մածունով, իսկ խորիզը՝ ալյուրով, շաքարավազով, կարագով։ Արդյունքում ստացվում է փափուկ, քաղցր, փխրուն և շատ համեղ քաղցրավենիք։ Գաթա պանդոկում կան նաև ընկույզով, չրերով, գետնանուշով, հալվայով,  կիտոնով գաթաներ, որոնք ունեն յուրահատուկ համ և օգտակարություն։

Չիր

Կա վարկած, որ  քաղցրավենիքները վնասում են առողջությանը, միգուցե՝ այո, բայց հայկական քաղցրավենիքների մեծ մասը բացառություն են։ Այդ բացառությունների ցանկում է հայկական չրերի լայն տեսականին։ Հայկական խոհանոցում չրեր պատրաստում են գրեթե բոլոր մրգերից։ Հայկական չրերը տարածված են ամբողջ աշխարհում, առանձնահատուկ են և ունեն հայկական արևով հագեցած յուրահատուկ համ։ Դա նրանից է, որ Հայաստանում աճեցվող մրգերն իրենց տեսքով և համով տարբերվում են այլ երկրների պտուղներից՝ պայմանավորված աշխարհագրական դիրքով, բարենպաստ կլիմայական պայմաններով և արևի առատությամբ։

Մուրաբա

Հայկական քաղցրավենիքների ցանկում են նաև մուրաբաները։ Այն պատրաստում են զանազան մրգերից, ցիտրուսներից, հատապտուղներից և նույնիսկ որոշ բանջարեղեններից, որոնց  բաղադրատոմսերը  փոխանցվել են սերնդեսերունդ. հիմնական մթերքը եփվում է շաքարաջրում և պահվում ամուր փակ ամաններում։ Այն շատ լավ համդրություն է թեյի հետ։ Հայերը շատ են սիրում ձմռան ցուրտ երեկոնները անցկացնել ընտանեկան միջավարում հայկական համեղ թեյով և մուրաբայով։

gata_pandok

Recent Posts

Հարիսա՝ Ավանդական հայկական Սուրբ Ծննդյան ուտեստի խորհուրդը և պատմությունը

Հայկական խոհանոցը սերունդների ընթացքում ձևավորվել է որպես ոչ միայն սննդի մշակույթ, այլև ազգային ինքնության կարևոր…

6 օր ago

Անմոռանալի համեր՝ Հայկական ամանորյա աղցանների լավագույն ընտրանին Գաթա Պանդոկի շեֆ-խոհարարից

Ամանորը հայ ընտանիքների կյանքում առանձնահատուկ ժամանակ է, երբ սեղանը դառնում է ոչ միայն կերակուրների հավաքածու,…

2 շաբաթ ago

Գաթան՝ Ամանորի ամենասպասված բույրը

Երբ մոտենում է Ամանորը, հայկական տներում առաջինը փոխվում է ոչ թե զարդարանքը, այլ բույրը։ Տաք…

3 շաբաթ ago

Թոնիր՝ հայոց հողի ներքուստ ծնված հնագույն հրաշք

Հայկական խոհանոցը իր բազմադարյա խորությամբ երբեք ամբողջական չէր լինի առանց թոնրի, այն միստիկ, հողին սերտ…

4 շաբաթ ago

Տաք հայկական ուտեստների հմայքը՝ ձմռան իսկական փրկություն

Հայկական խոհանոցը միշտ առանձնացել է իր սրտաբուխ ու տաք ուտեստներով, որոնք ոչ միայն սեղանը, այլև…

1 ամիս ago

Էջմիածնի ավանդական քյուֆթա՝ գյուղական պարզության ու նրբության համադրություն

Էջմիածնում քյուֆթան շատերի համար պարզապես ուտեստ չէ․ այն ընտանիքի տոնական սեղանի խորհրդանիշ է։ Այստեղ այն…

2 ամիս ago