Գաթան, առանձնահատուկ տեղ է գրավում հայկական մշակույթում՝ փայփայված իր նրբաճաշակ համով և հարուստ պատմությամբ: Այս սիրելի աղանդերը սերնդեսերունդ գերել է սրտեր՝ դառնալով հայկական խոհարարական ավանդույթների անբաժանելի մասը: Թեև այն տարածված է ամբողջ Հայաստանում, հետաքրքրաշարժ է ուսումնասիրել տարածաշրջանային տատանումները և եզակի բաղադրիչները, որոնք նպաստում են գաթայի տարբեր տեսակների և համերի ստեղծմանը:

Դարեր առաջ Գաթան զարգացել է հայկական մշակույթի հետ մեկտեղ, նրա համը պատմում է ավանդույթների և ժառանգության պատմությունը: Արցախի խորդուբորդ լեռներից մինչև Արարատյան բերրի հովիտներ Գաթան մշտական ներկայություն է ունեցել հայերի կյանքում՝ զարգանալով և արտացոլելով յուրաքանչյուր տարածաշրջանի խոհարարական ավանդույթները:

Պարզ ու համեղ — հայկական ավանդական գաթան պատրաստվում է այնպիսի բաղադրիչներից, ինչպիսիք են ալյուրը, կարագը, շաքարավազը և մածունը: Այս հիմնական բաղադրիչները միավորվում են՝ ստեղծելով համեղագույն այս խմորեղենը: Թեև հիմնական բաղադրատոմսը մնում է անփոփոխ, տարածաշրջանային տատանումները հաճախ ներառում են յուրահատուկ հավելումներ՝ համն ու բաղադրությունը  հարստացնելու համար: Օրինակ, որոշ բաղադրատոմսեր կարող են ներառել մանրացված ընկույզ, դարչին, կամ նույնիսկ չորացրած մրգեր, ինչպիսիք են չամիչը, սալորը, ծիրանը:

Հայաստանի բազմազան լանդշաֆտում Գաթան ընդունում է տարբեր ձևեր: և համեր՝ իր վրա կրելով  յուրաքանչյուրի տարածաշրջանի յուրահատուկ խոհարարական ավանդույթները: 

Նախշազարդ անուշաբույր գաթան թեյի կամ սուրճի ուղեկցությամբ՝ համի անզուգական վայելք է։ Խմորեղենի մակերեսը զարդարող նախշերը կրում են թաքնված հաղորդագրություններ և խորհրդանիշներ, որոնք փոխանցվել են սերունդների միջով՝ ավելի մեծացնելով դրա մշակութային նշանակությունը:

Գաթան իր տպավորիչ համից բացի, ունի խորհրդանշական իմաստ  հայկական մշակույթում: Հարսանիքներից մինչև կրոնական արարողություններ, նրա ներկայությունը անպակաս է: 

Գաթան առանձնահատուկ դեր է խաղում հայկական հարսանեկան տոնակատարությունների ժամանակ։ Ընտանիքների համար վաղուց ավանդույթ է գաթա նվիրել հյուրերին, երբ նրանք գալիս են հարսնացուին իր տնից փեսայի տուն տանելու։

Նրանց դիմավորում են կլոր գաթաներով՝ խորհրդանշելով կյանքի ամենաթանկ պահերի քաղցրությունը:

Մինչդեռ Գաթան խորապես արմատավորված է հայկական մշակույթում, նրա ազդեցությունը դուրս է եկել երկրի սահմաններից՝ գերելով սննդի սիրահարների սրտերն ամբողջ աշխարհում: Վերջին տարիներին հայկական խոհանոցը, ներառյալ գաթան, ավելի մեծ ճանաչում է  ձեռք բերել ողջ աշխարհում: 

Գաթան վկայում է Հայաստանի խոհարարական վարպետության և մշակութային հարստության մասին: Իր բազմազան համերով, խորը սիմվոլիզմով և մնայուն ժառանգությամբ Գաթան կշարունակի ուրախացնել և ոգեշնչել գալիք սերունդներին:

Իսկ որտե՞ղ փորձել գաթա Երևանում: Դե, իհարկե, քաղաքի կենտրոնում գտնվող, հենց գաթայի անվանակիր՝ Գաթա պանդոկում: Հայտնի որպես քաղաքի լավագույն գաթայի մատուցմամբ այս սիրված ռեստորանը գրավել է այցելուների սրտերն ամբողջ աշխարհից: Գաթա Պանդոկն իր ընտանեկան միջավայրից մինչև համեղ խմորեղենն առաջարկում է հիանալի խոհարարական ճանապարհորդություն հայկական համերի միջով: 

Մտնելով ներս՝ կզգաք թարմ թխած գաթայի անուշ բույրը: Այստեղ յուրաքանչյուր գաթա պատրաստվում է մանրակրկիտ ձևով և խնամքով՝ ապահովելով անկրկնելի համ և ավանդական տեսք։

Համալրե’ք բավարարված և գոհացած  հաճախորդների շարքը և պարզե՛ք, թե ինչու է Գաթա Պանդոկը Երևանում այդքան սիրված: Այսպիսով՝ հաջորդ անգամ, երբ կլինեք Երևանի կենտրոնում, անպայման այցելեք Գաթա պանդոկ՝ զգալու կատարելության համն ու հոտը: