Հայերը տարբեր տեսակի միջուկներով ուտեստներ պատրաստելու երկար պատմություն ունեն։ Այս ուտեստները հաճախ մատուցվում են հատուկ առիթների ժամանակ, ինչպիսիք են հարսանիքները, տոները և ընտանեկան հավաքույթները: Բլոգի այս գրառման մեջ մենք կուսումնասիրենք հայկական խոհանոցի լցոնված ուտեստների բազմազանությունը:
Դոլման հայկական խոհանոցի ամենահայտնի լցոնված ուտեստներից է։ Այն պատրաստվում է բանջարեղեններից, ինչպիսիք են խաղողի տերևները, սմբուկները, բուլղարական պղպեղը և լոլիկը՝ լցնելով բրնձի, աղացած միսի, խոտաբույսերի և համեմունքների խառնուրդով: Ճաշատեսակը սովորաբար մատուցվում է մածունի կամ սխտորի սոուսով։
Այս տաք ուտեստի անվանումն առաջացել է Գառնու երախ արտահայտությունից, նշանակում է Գառնու ձոր։ Գառնու Յարաղը ստացել է իր անունը պատրաստման ձևի համար։ Սմբուկը տապակելուց հետո վերևից ճեղք է արվում և խորություն ստացվում, “ձորի”, “երախի” նման, որի մեջ լցոնում են տավարի միս՝ տապակած սոխով՝ լոլիկի մածուկի մեջ:
Պատրաստում են դդումով․ կեղևը մաքրում են, վերևի մասը կափարիչանման կտրում, կորիզները հանում, մեջը լցնում խաշած բրինձ, չամիչ, յուղ, մեղր և համեմունք։ Եփում են կավե ամանի մեջ՝ թոնրում, փռում։ Ղափաման եփում են նաև մսով․ գառան կամ ուլի փորի մեջ ձավարի, սոխի և ռեհանի հետ խառնած միսը մոտ 5-6 ժ եփում են բերանը խուփով ծածկած և շուրջը խմորով ծեփած (գոլորշին դուրս չգալու համար) կճուճի մեջ՝ թոնրում։
Հայկական խոհանոցը հայտնի է լցոնած ուտեստների բազմազանությամբ։ Տոլմայից մինչև Գառնի յարագ և խինկալի այս ուտեստները հայկական մշակույթի և ավանդույթի անբաժանելի մասն են: Դրանք ոչ միայն համեղ են, այլեւ արտացոլում են հայ ժողովրդի պատմությունն ու ժառանգությունը։ Եթե երբևէ հնարավորություն կունենաք փորձել հայկական խոհանոցը, ապա անպայման փորձեք այս լցոնված ուտեստներից մեկը։ Դուք չեք զղջա դրա համար։
Հայկական խոհանոցը սերունդների ընթացքում ձևավորվել է որպես ոչ միայն սննդի մշակույթ, այլև ազգային ինքնության կարևոր…
Ամանորը հայ ընտանիքների կյանքում առանձնահատուկ ժամանակ է, երբ սեղանը դառնում է ոչ միայն կերակուրների հավաքածու,…
Երբ մոտենում է Ամանորը, հայկական տներում առաջինը փոխվում է ոչ թե զարդարանքը, այլ բույրը։ Տաք…
Հայկական խոհանոցը իր բազմադարյա խորությամբ երբեք ամբողջական չէր լինի առանց թոնրի, այն միստիկ, հողին սերտ…
Հայկական խոհանոցը միշտ առանձնացել է իր սրտաբուխ ու տաք ուտեստներով, որոնք ոչ միայն սեղանը, այլև…
Էջմիածնում քյուֆթան շատերի համար պարզապես ուտեստ չէ․ այն ընտանիքի տոնական սեղանի խորհրդանիշ է։ Այստեղ այն…