Categories: Բլոգ

Հայկական ավանդական ուտեստներ, որոնք պետք է փորձել Հայաստանում գտնվելու ժամանակ

Խորովածի հյութալի կտորներից մինչև անուշահամ տոլմա՝ հայկական խոհանոցը գրավում է բոլորին: Յուրաքանչյուր ճաշատեսակ խնամքով ընտրված բաղադրիչների, անուշաբույր համեմունքների, թարմ խոտաբույսերի և որակյալ մսի խառնուրդ է:  

Յուրահատուկ և կծու համերով հայտնի հայկական ուտեստները անտարբեր չեն թողնում սննդի սիրահարներին: Ֆավորիտների թվում ամենահայտնի ուտեստները պատրաստված են մսից. դրանք ցույց են տալիս երկրի վարպետությունը մսային ախորժելի ուտեստներ պատրաստելու գործում:

Հայկական ավանդական ուտեստներ

Քուֆթա՝ աղացած մսի, բլղուրի, սոխի և համեմունքների խառնուրդից պատրաստված բլիթներ՝ տապակած կամ շոգեխաշած:

Մանթի՝ փոքրիկ խմորներ՝ լցված համեմված մսով. հաճախ մատուցվում են մածունի և սխտորի սոուսով։ Մանթին կարելի է շոգեխաշել կամ տապակել և վայելել որպես անուշաբույր նախուտեստ կամ հիմնական ուտեստ:

Հարիսան ձավարից և մսից պատրաստված ճաշատեսակ է, որը ավանդաբար եփվում է մի քանի ժամ մինչև նուրբ ու անուշաբույր դառնալը, հաճախ վայելում են տոնական առիթների ժամանակ:

Տժվժիկը ախորժակ բացող նախուտեստ է, որը պատրաստվում է եփած և մանր կտրատած լյարդից՝ սովորաբար տավարի կամ գառան մսից: Այն խառնվում է սխտորի, սոխի, լոլիկի, պղպեղի, համեմունքների հետ։ Տժվժիկը անուշաբույր տաք ուտեստ է, որը պարտադիր մատուցվում է հացի հետ:

Տոլման բրնձի, մսի և խոտաբույսերի խառնուրդով լցոնված  կաղամբի եւ խաղողի թերթիկներն են, տոլման սիրված ուտեստ է, որը վայելում են ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Հայաստանի սահմաններից դուրս:

Հայաստանի յուրաքանչյուր մարզ պարծենում է իր խոհարարական առանձնահատկություններով և հանրաճանաչ ուտեստների բազմազանությամբ: Օրինակ՝ Արցախում դուք կգտնեք յուրահատուկ պատրաստման ձևերով խորոված և սպաս, մինչդեռ Գյումրին հայտնի է իր Քյալայով:

Հայկական քաղցրավենիք և սուրճ

Հայկական ոչ մի կերակուր ամբողջական չէ առանց համեղ աղանդերի: Մեղրով փախլավայից մինչև գաթայի տեսակներ՝ հայկական աղանդերը վկայում է երկրի քաղցրության և խոհարարական փորձի մասին: Այս քաղցր ուտեստների կողքին հայկական սուրճն իր ուրույն տեղն է զբաղեցնում երկրի խոհարարական ժառանգության մեջ՝ ներկայացնելով հայկական սովորույթները և հյուրընկալության խորհրդանիշը։

Հայկական սուրճը խորապես արմատացած է առօրյա կյանքում, հայերը սուրճը խմում են օրական մի քանի անգամ։ Թունդ եփված և փոքր բաժակների մեջ մատուցված սուրճ (հիմնականում դառը) արտացոլում է մշակութային նախապատվությունը մաքուր համերի և ավանդական սուրճի հանդեպ սերը: Այս սիրված ըմպելիքը ոչ միայն էներգիա է հաղորդում, այլև խորհրդանշում է հայկական մշակույթը եւ հայերի բնավորության գծերը: Այսպիսով, համեղ աղանդերը վայելելիս մի   մոռացեք համտեսել մեկ բաժակ հայկական սուրճ՝ խորասուզվելով Հայաստանի հարուստ համերի և ավանդույթների մեջ:

Հայ խոհարարական ավանդույթներ և փառատոներ

Հայերը հպարտանում են իրենց խոհարարական ժառանգությամբ, որը հաճախ երևում է տարբեր փառատոների և միջոցառումների ժամանակ: Զատիկի ուրախ տոնակատարություններից սկսած մինչև Վարդավառ և տոլմայի փառատոն՝ հայկական սննդի մշակույթը խորապես միահյուսված է ավանդույթների և համայնքային ոգու հետ։

Հայկական խոհանոցի ուսումնասիրությունը ոչ միայն քաղցը հագեցնելու մասին է, այլև համեղ ճանապարհորդության, որը բացահայտում է դարերով եկած ավանդույթները, պատմությունը և մշակութային փոխանակումները: Անկախ նրանից, թե դուք վայելում եք անմահական խորոված Երևանում, կամ, թե տնական տոլմա գյուղական միջավայրում՝ յուրաքանչյուր կտորը վկայում է Հայաստանի խոհարարական հարստության և հյուրընկալության մասին: Այսպիսով, երբ այցելեք Հայաստան, անպայման համտեսեք այս ավանդական հայկական ուտեստները անմոռանալի գաստրոնոմիական փորձ ձեռք բերելու համար։

gata_pandok

Recent Posts

Հարիսա՝ Ավանդական հայկական Սուրբ Ծննդյան ուտեստի խորհուրդը և պատմությունը

Հայկական խոհանոցը սերունդների ընթացքում ձևավորվել է որպես ոչ միայն սննդի մշակույթ, այլև ազգային ինքնության կարևոր…

2 օր ago

Անմոռանալի համեր՝ Հայկական ամանորյա աղցանների լավագույն ընտրանին Գաթա Պանդոկի շեֆ-խոհարարից

Ամանորը հայ ընտանիքների կյանքում առանձնահատուկ ժամանակ է, երբ սեղանը դառնում է ոչ միայն կերակուրների հավաքածու,…

1 շաբաթ ago

Գաթան՝ Ամանորի ամենասպասված բույրը

Երբ մոտենում է Ամանորը, հայկական տներում առաջինը փոխվում է ոչ թե զարդարանքը, այլ բույրը։ Տաք…

2 շաբաթ ago

Թոնիր՝ հայոց հողի ներքուստ ծնված հնագույն հրաշք

Հայկական խոհանոցը իր բազմադարյա խորությամբ երբեք ամբողջական չէր լինի առանց թոնրի, այն միստիկ, հողին սերտ…

3 շաբաթ ago

Տաք հայկական ուտեստների հմայքը՝ ձմռան իսկական փրկություն

Հայկական խոհանոցը միշտ առանձնացել է իր սրտաբուխ ու տաք ուտեստներով, որոնք ոչ միայն սեղանը, այլև…

4 շաբաթ ago

Էջմիածնի ավանդական քյուֆթա՝ գյուղական պարզության ու նրբության համադրություն

Էջմիածնում քյուֆթան շատերի համար պարզապես ուտեստ չէ․ այն ընտանիքի տոնական սեղանի խորհրդանիշ է։ Այստեղ այն…

1 ամիս ago